ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟΦΡΑΚΤΙΚΗ ΠΝΕΥΜΟΝΟΠΑΘΕΙΑ – Χ.Α.Π.

Η έκφραση Χρόνια Αποφρακτική Πνευμονοπάθεια είναι ένας γενικός ορισμός που περιλαμβάνει κυρίως τις παθήσεις χρόνια βρογχίτιδα και εμφύσημα. Ο όρος ΧΑΠ χρησιμοποιείται για συντομία.

Η χρόνια βρογχίτιδα και το εμφύσημα προκαλούν στένωση ή απόφραξη των αεραγωγών – βρόγχων. Αυτές οι δύο καταστάσεις συνήθως συνυπάρχουν στον ίδιο άνθρωπο. Ο όρος ΧΑΠ χρησιμοποιείται για να περιγράψει την απόφραξη της ροής του αέρα στην αναπνοή που οφείλεται είτε στην χρόνια βρογχίτιδα ή στο εμφύσημα ή και στα δύο μαζί.

ΠΟΣΟ ΣΥΧΝΗ ΕΙΝΑΙ Η ΧΑΠ?

Η ΧΑΠ είναι και συχνή και σημαντική σαν ασθένεια. Υπολογίζεται ότι από αυτήν πάσχουν γύρω στα 3 εκατομμύρια άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι περισσότεροι από αυτούς τους ανθρώπους δεν γνωρίζουν ότι πάσχουν από ΧΑΠ και αυτό γιατί δεν υπολογίζουν σαν πρόβλημα έναν μόνιμο, ήπιο βήχα ή μια δυσκολία στην αναπνοή στις δραστηριότητες. Συνήθως αποδίδουν τα ενοχλήματα αυτά σε έλλειψη άσκησης ή στο κάπνισμα-«τσιγαρόβηχας», νομίζοντας ότι κάτι τέτοιο είναι «φυσιολογικό» αφού καπνίζουν ή αφού δεν γυμνάζονται. Όταν τα προβλήματα χειροτερέψουν τότε αναζητούν ιατρική συμβουλή.

Η ΧΑΠ εμφανίζεται μετά την ηλικία των 40 και συνήθως γύρω στα 65 και συνηθέστερα στους άνδρες.

Ο παροξυσμός της ΧΑΠ είναι από τις πιο συχνές αιτίες εισαγωγών σε νοσοκομεία και επισκέψεων σε Επείγοντα Ιατρεία. Το κόστος των νοσηλειών αυτών για τις ασφαλιστικές εταιρείες υπολογίζεται σαν ένα από τα πιο υψηλά.

ΤΙ ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΤΗΝ ΧΑΠ?

Το κάπνισμα είναι η πιο συχνή αιτία δημιουργίας της ασθένειας. Δεν υπάρχει αμφιβολία γι αυτό. Το κάπνισμα προκαλεί φλεγμονή και καταστροφή της εσωτερικής «επίστρωσης» των αεραγωγών-βρόγχων. Για κάποιον που καπνίζει 20 τσιγάρα την ημέρα η πιθανότητα να κάνει ΧΑΠ είναι 3 στα 20. Για κάποιον που καπνίζει 40 τσιγάρα την ημέρα η πιθανότητα αυξάνεται σε 1 στα 4.

Η ατμοσφαιρική ρύπανση και ορισμένα επαγγέλματα που γίνονται σε βεβαρυμένο περιβάλλον, μόνα τους ή σε συνδυασμό με το κάπνισμα, προκαλούν επίσης την ΧΑΠ.

Σε ένα πολύ μικρό ποσοστό υπάρχουν και κληρονομικοί λόγοι (ανεπάρκεια του ενζύμου α1 αντιθρυψίνης) που δημιουργούν την ΧΑΠ, ενώ και το παθητικό κάπνισμα παίζει και αυτό τον ρόλο του.

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ ΤΑ ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ ΤΗΣ ΧΑΠ?

Ο βήχας είναι το πρώτο ενόχλημα που δημιουργείται. Είναι σχεδόν καθημερινός και παραγωγικός – συνοδεύεται δηλαδή με πτύελα («φλέματα»). Στην αρχή βέβαια ο βήχας έρχεται και φεύγει αλλά μετά όσο περνά ο χρόνος , γίνεται μόνιμος. Προσοχή !!! :κανένας βήχας δεν είναι φυσιολογικός λόγω καπνίσματος – πάντα ο βήχας δηλώνει πρόβλημα υγείας.

Η δύσπνοια και ο συριγμός (σφύριγμα) στην αναπνοή εμφανίζονται στην αρχή στην προσπάθεια ή στην άσκηση, για παράδειγμα όταν κάποιος ανεβαίνει σκαλιά. Όσο περνάει ο χρόνος αυτά τα προβλήματα γίνονται όλο και πιο συχνά και στο τέλος μονιμοποιούνται. Στην πορεία της ασθένειας η δύσπνοια κυριαρχεί και πραγματικά επηρεάζει καθοριστικά την ποιότητα της ζωής του ατόμου.

Τα πτύελα αποτελούν σχεδόν καθημερινό πρόβλημα και οφείλονται στην παραγωγή βλέννας από τους βρόγχους που έχουν υποστεί βλάβες από την ασθένεια.

Οι συχνές λοιμώξεις του αναπνευστικού είναι ένα από τα προβλήματα στην ΧΑΠ. Αυτές συνήθως εκδηλώνονται ως έξαρση των καθημερινών προβλημάτων των ασθενών. Δηλαδή η δύσπνοια και ο συριγμός χειροτερεύουν, όπως και ο βήχας, που συνήθως συνοδεύεται από «βρώμικα» πτύελα, χρωματισμένα πρασινωπά ή κιτρινωπά. Τις λοιμώξεις αυτές τις προκαλούν βακτηρίδια ή ιοί. Τα βακτηρίδια προκαλούν 1 στις 2 ή 3 λοιμώξεις στην ΧΑΠ και καταπολεμούνται με αντιβιοτικά, ενώ οι ιοί δεν μπορούν να αντιμετωπιστούν με αντιβιοτικά. Ο ιός του κοινού κρυολογήματος προκαλεί 1 στους 3 παροξυσμούς κατά την διάρκεια του χειμώνα.

Άλλα συμπτώματα σε προχωρημένα στάδια της ΧΑΠ είναι τα οιδήματα γύρω από τους αστραγάλους («πρηξίματα») ή η απώλεια βάρους και η απίσχναση.